Lezing dr. Marc Schepens, St. Antoniusziekenhuis Nieuwegein

Inhoud

Inleiding

Een Abdominale Aorta Aneurysma is een lokale verwijding van de buikaorta. De arterie of slagader vervoert het zuurstofrijke bloed naar organen en weefsels, de vene of ader voert het zuurstofarme bloed terug naar het hart.

Het aneurysma van de buikaorta of abdominale aorta (AAA) is een lokale verwijding van de lichaamsslagader (aorta) in de buik (het abdomen). Bij een dergelijke verwijding ondervindt men over het algemeen weinig of geen klachten. Echter, de verwijde slagader kan scheuren (er ontstaat een ruptuur) waarna de patiënt binnen enkele minuten kan doodbloeden.

Aorta Schematisch

Symptomen zijn er helaas niet (tenzij bij ruptuur). Meestal wordt een aneurysma per toeval ontdekt , door een keuring, een echo of op een CT scan of MRI verricht om een andere reden. In sommige gevallen klaagt een patiënt wel over een lage rugpijn. Dit wordt veroorzaakt doordat de aorta tegen de wervelzuil verloopt en door de druk pijn veroorzaakt; zeer uitzonderlijk ontstaan zelfs wervelerosies.

Aorta tegen wervelkolom  Aorta tegen wervelkolom

Oorzaken en risico-factoren

  • Leeftijd (>50)
  • Mannen hebben meer kans dan vrouwen
  • Roken
  • Hypertensie (hoge bloeddruk)
  • Hypercholesterolemie (hoog cholesterolgehalte)
  • Diabetes mellitus (suikerziekte)
  • Familiaal

Bij het marfansyndroom gelden uiteraard andere normen, leeftijd is zo essentieel, mannen en zowel vrouwen hebben evenveel kans een aneurysma van de buikaorta AAA of TAAA te ontwikkelen, de patiënten bij wie de diagnose Marfan is gesteld staan jaarlijks-2 jaarlijks onder controle bij een cardioloog.

Intact Aneurysma:

Aneurysma intact

Geruptureerd aneurysma (gescheurd)

lezing-dr-schepers-aorta-gescheurd

De diagnosestelling

Angiografie CT Scan
  1. CT-Scan: snel, specifiek, sensitief, hele aorta, Complicaties: ioniserende ( röntgen ) stralen, nefrotoxische ( schadelijk voor de nieren ) contrastvloeistof.
  2. Echografie: snel, specifiek, sensitief, draagbaar (bedside), schadeloos, geen contrast, niet de gehele aorta in beeld. (we ten dele via TEE)
  3. MRI-Scan: specifiek, sensitief, hele aorta, wandspanning, plaque samenstelling, ( opgebouwde aanslag in de vaten ), complicaties: traag niet goed toegankelijk, fibrose ( toename bindweefsel ) door gebruik van gadolonium als contrastvloeistof.
  4. Angiografie: ioniserende ( röntgen ) stralen, nefrotoxische (schadelijk voor de nieren) Contrastvloeistof, invasief.

 

 

 

 

 

 

De behandeling

Voordat technieken mogelijk waren:

Niet chirurgisch:

  • Absolute rust, uithongering, medicijnen.
  • Drukapparaten

Chirurgisch:

  • Dichtbranden, amputatie, inbrengen van niet lichaamseigen materiaal.
  • In 1864 werd het aneurysma aangeprikt.
  • Rond 1925 werd de aorta afgekneld met bandjes.

Albert Einstein (1879-1955)

In 1948 werd het aneurysma bij Einstein ingepakt in cellofaanlaagjes, hier probeerde men te bereiken dat er zich littekenweefsel zou vormen en zodoende het aneurysma in een koker te krijgen. In 1955 kreeg hij een ruptuur, ondanks dat dr. Dubost hem had aangeboden het aneurysma met zijn techniek te behandelen Een van zijn teksten:

"I want to go when I want. I have done my share. It is time to go, I will do it elegantly."
"When you sit with a nice girl for 2 hours, it seems like 2 minutes. When you sit on a hot stove for 2 minutes, it seems like 2 hours. That' s relativity."

Open chirurgische behandeling

operatie schematisch

Werd voor het eerst door dr. Dubost (Parijs) gedaan in 1951.

Nu worden er grafts gebruikt. 

Sinds 1991 is het ook endovasculair mogelijk een endograft te plaatsen echter wel onder voorbehoud. Er wordt een lijn in de aorta gebracht, als men op de juiste plaats is, ontvouwt de graft zich en zet zich vast in de aorta. Nadeel is dat men zeer nauwkeurig moet zijn met het plaatsen, je kunt de graft niet meer van zijn plaats verwijderen.

Aneurysma Aneurysma Aneurysma

Geldt b.v. niet wanneer er vertakkingen aan het aneurysma liggen (hoog in de borstkas en hoog in de buik) en helaas geldt de procedure ook niet voor marfanpatiënten.

Nadelen

  • Systematisch: nierfalen, hartritmestoornissen, ademhalingsstoornissen
  • Procedure gerelateerd: dissectie, misplaatsen, luchtweginfectie, trombose, lieshematoom, wondinfectie.
  • Implantaat gerelateerd: verplaatsing, loslaten graft, scheuring, stenosis ( vernauwing) knikken van het materiaal.

Anatomische Criteria

Indien de nek (deel van de aorta dat boven en onder het aneurysma zit en dat niet gedilateerd is) van het aneurysma onvoldoende lang is, dan kan een endoprothese zich niet goed verankeren in die nek, komt ze los te zitten en is alles voor niets geweest. Tevens mogen in dit gebied geen scherpe bochten voorkomen. De toegangsvaten moeten ook toelaten dat het geheel (de opgevouwde prothese) opgevoerd kan worden (niet te smal, geen kalk, niet te veel kronkels).

Het resultaat

Bij een ruptuur( scheuring ) overlijdt 50% voordat het ziekenhuis wordt bereikt, van de 50% die het ziekenhuis wel bereikt overlijdt 50% in het ziekenhuis, slechts ¼ van de patiënten overleeft een aneurysma. Overlijden bij een geplande operatie 5% duidelijk gerelateerd aan het volume.

Resultaten grafiek